Табличка из Кортоны: различия между версиями
мНет описания правки |
м →Ссылки |
||
| (не показано 9 промежуточных версий этого же участника) | |||
| Строка 1: | Строка 1: | ||
[[Изображение:TablCort.jpg|thumb|300px]] | [[Изображение:TablCort0.jpg|thumb|300px|Аверс таблички]] | ||
'''Табличка из Кортоны''', в зарубежной литературе обычно упоминается под латинским названием ''Tabula Cortonensis'' — бронзовая табличка с надписью из 32 строк на [[этрусский язык|этрусском языке]], изготовленная на рубеже III-II | [[Изображение:TablCort1.jpg|thumb|300px|Реверс таблички]] | ||
[[Изображение:TablCort.jpg|thumb|300px|Прорисовка аверса]] | |||
'''Табличка из Кортоны''', в зарубежной литературе обычно упоминается под латинским названием ''Tabula Cortonensis'' — бронзовая табличка с надписью из 32 строк на [[этрусский язык|этрусском языке]], изготовленная на рубеже III-II веков до н. э.. | |||
Обнаружена при раскопках древнего города [[Кортона]] (этрусск. название ''Curtun'') в Италии в [[1992]] году (первая публикация — только в 1999 году). Это третий по длине из известных на 2010 год этрусских текстов. | Обнаружена при раскопках древнего города [[Кортона]] (этрусск. название ''Curtun'') в Италии в [[1992]] году (первая публикация — только в [[1999]] году). Это третий по длине из известных на 2010 год этрусских текстов. | ||
Размеры таблички — примерно 50x30 см, толщина 2-3 мм. Позднее табличку разбили на 8 кусков (вероятно, с целью последующей переплавки), из которых обнаружено только семь. Потеря одного из фрагментов не считается серьёзной, поскольку он находился в левой нижней части таблички и предположительно содержал только личные имена. | Размеры таблички — примерно 50x30 см, толщина 2-3 мм. Позднее табличку разбили на 8 кусков (вероятно, с целью последующей переплавки), из которых обнаружено только семь. Потеря одного из фрагментов не считается серьёзной, поскольку он находился в левой нижней части таблички и предположительно содержал только личные имена. | ||
| Строка 11: | Строка 13: | ||
Предполагается, что табличка представляла собой нотариальный акт, связанный с разделом, продажей или наследованием недвижимости (виноградника, дома и поместья) на территории близ озера [[Тразимено]] к востоку от Кортоны. | Предполагается, что табличка представляла собой нотариальный акт, связанный с разделом, продажей или наследованием недвижимости (виноградника, дома и поместья) на территории близ озера [[Тразимено]] к востоку от Кортоны. | ||
Помимо 34 ранее известных этрусских слов, текст содержал примерно такое же количество ранее неизвестных слов. Ещё одна интересная особенность — наличие | Помимо 34 ранее известных этрусских слов, текст содержал примерно такое же количество ранее неизвестных слов. Ещё одна интересная особенность — наличие литеры в виде оборотной буквы ''E'' наряду с обычной ''E'', что свидетельствует о том, что по крайней мере в данном диалекте фонема ''E'' имела два варианта. | ||
== Содержание == | == Содержание == | ||
:: '''Аверс''' | |||
:: 01: et . | :: '''01: {{Unicode|et . pɜtruiś . scɜvɜś . ɜliuntś .}}''' | ||
:: 02: | :: '''02: {{Unicode|vinac(лат.vinaceus - "винные") . restmc . cenu . tɜnθur . śar .}}''' | ||
:: 03: | :: '''03: {{Unicode|cusuθuraś . larisalisvla . pesc . spante . tɜnθur .}}''' | ||
:: 04: sa | :: '''04: {{Unicode|sa . śran . ś arc . clθii . tɜrsna . θui . spanθi . ml}}''' | ||
:: 05: | :: '''05: {{Unicode|ɜśieθic . raśnas IIIIC inni . pes . pɜtruś . pav}}''' | ||
:: 06: ac . | :: '''06: {{Unicode|ac . trau lac . tiur . tɜn[θ]urs . tɜnθa[ś] . za cina tpr}}''' | ||
:: 07: iniserac . zal \\ | :: '''07: {{Unicode|iniserac . zal[six] \\ cś . ɜsiś vere cusuθurśum . }}''' | ||
:: 08: | :: '''08: {{Unicode|pes . pɜtruśta . scɜv[aś] \\ nu θana tur . lart pɜtr}}''' | ||
:: 09: uni . arnt . pini . lart . [v]ipi . lusce . laris . salini . | :: '''09: {{Unicode|uni . arnt . pini . lart . [v]ipi . lusce(лат.lusca - "одноглазый") . laris . salini(лат.salini - "солонка") .}}''' | ||
:: 10: | :: '''10: {{Unicode|vɜtnal . lart . vɜlara . larθal'isa . lart vɜlara. }}''' | ||
:: 11: aulesa . | :: '''11: {{Unicode|aulesa . vɜl . pumpu . pruciu . aule cɜl atina . sɜ}}''' | ||
:: 12: tmnal . arnza . | :: '''12: {{Unicode|tmnal . arnza . fɜlśni . vɜlθinal . vɜl . luisna}}''' | ||
:: 13: lusce . | :: '''13: {{Unicode|lusce . vɜl uslna . nufresa . laru . slanzu . larz}}''' | ||
:: 14: a lartle | :: '''14: {{Unicode|a lartle vɜlaveś arnt . pɜtru . ra ufe(лат.rufus) \\ ɜpru}}''' | ||
:: 15: | :: '''15: {{Unicode|ś . ame . vɜlχe . cusu larisal . cleniarc . laris}}''' | ||
:: 16: | :: '''16: {{Unicode|cusu . larisalisa larizac clan . larisal . pɜtr}}''' | ||
:: 17: | :: '''17: {{Unicode|uni . scɜ[va]ś arntlei . pɜtruś . puia}}''' | ||
:: 18: cen . zic . ziχuχe . | :: '''18: {{Unicode|cen . zic . ziχuχe . spa-rzɜ-śtiś śazleiś in}}''' | ||
:: 19: θuχti . | :: '''19: {{Unicode|θuχti . cusuθuraś . suθiu . ame . tal suθive}}''' | ||
:: 20: | :: '''20: {{Unicode|naś . rat-m . θuχt . ceśu . tlt eltɜi . sianś . }}''' | ||
:: 21: | :: '''21: {{Unicode|spa-rzɜ-te . θui . salt zic . fratuce . cusuθuraś .}}''' | ||
:: 22: | :: '''22: {{Unicode|larisalisvla . pɜtruśc . scɜvaś . pesś . tarχ ian}}''' | ||
:: 23: | :: '''23: {{Unicode|eś \\ cnl . nuθe . mal ec . lart . cucrina . lausisa .}}''' | ||
:: 24: zilaθ | :: '''24: {{Unicode|zilaθ meχ l.raśnal .[la]ris . cɜl atina lau}}''' | ||
:: 25: sa | :: '''25: {{Unicode|sa clanc . arnt luscni [a]rnθal . clanc . larz}}''' | ||
:: 26: a . lart . turmna . salin[ial . larθ | :: '''26: {{Unicode|a . lart . turmna . salin[ial(лат.salini - "солонка") . larθ cɜl atina . a}}''' | ||
:: 27: pnal . cleniarc . | :: '''27: {{Unicode|pnal . cleniarc . vɜlχe[ś][...][papal]}}''' | ||
:: 28: | :: '''28: {{Unicode|śerc . vɜlχe . cusu . aule[sa][...]}}''' | ||
:: 29: aninalc . laris . fuln[ | :: '''29: {{Unicode|aninalc . laris . fuln[folnius][clenia]}}''' | ||
:: 30: rc . lart . | :: '''30: {{Unicode|rc . lart . pɜtce . uslnal[...][cucrina]}}''' | ||
:: 31: inaθur . | :: '''31: {{Unicode|inaθur . tɜcsinal . vɜl[...]}}''' | ||
:: 32: | :: '''32: {{Unicode|uś . larisc . cus . uslna[l][...]}}''' | ||
:: '''Реверс''' | |||
:: '''33: {{Unicode|aule.salini.(лат.salini - "солонка") . cusual}}''' | |||
:: '''34: {{Unicode|zilci . larθal . cusuś . titinal}}''' | |||
:: '''35: {{Unicode|larisalc . salini'ś. aulesla . celti nɜitis}}''' | |||
:: '''36: {{Unicode|ś . tar sminaśś . spa rz a in θuχt ceśa .}}''' | |||
:: '''37: {{Unicode|rat-m . suθiu . suθiusa . vɜlχeś inscribed on an urn. cusuśa}}''' | |||
:: '''38: {{Unicode|ulesla . vɜlθuruś . t[.]lniś . vɜlθurusla .}}''' | |||
:: '''39: {{Unicode|larθalc . cɜl atina ś . vetnal . larisalc . }}''' | |||
:: '''40: {{Unicode|cɜl atina ś . pitlnal}}''' | |||
== Литература == | == Литература == | ||
| Строка 83: | Строка 97: | ||
* [http://www.mysteriousetruscans.com/curtun.html Curtun (Modern Cortona)] Information about the ancient city of Curtun as well as details about this artifact found there | * [http://www.mysteriousetruscans.com/curtun.html Curtun (Modern Cortona)] Information about the ancient city of Curtun as well as details about this artifact found there | ||
* [http://mytuscany.splinder.com/archive/2007-09 Tavola di Cortona e Lamine di Pyrgi — traduzione] (italiano) | * [http://mytuscany.splinder.com/archive/2007-09 Tavola di Cortona e Lamine di Pyrgi — traduzione] (italiano) | ||
* [http://kogni.narod.ru/cortona.htm Images and textual analysis] | * [http://kogni.narod.ru/cortona.htm Images and textual analysis] | ||
[[Категория:Этрусский язык]] | [[Категория:Этрусский язык]] | ||
[[Категория:Памятники письменности]] | [[Категория:Памятники письменности]] | ||
Текущая версия от 16:35, 5 марта 2011



Табличка из Кортоны, в зарубежной литературе обычно упоминается под латинским названием Tabula Cortonensis — бронзовая табличка с надписью из 32 строк на этрусском языке, изготовленная на рубеже III-II веков до н. э..
Обнаружена при раскопках древнего города Кортона (этрусск. название Curtun) в Италии в 1992 году (первая публикация — только в 1999 году). Это третий по длине из известных на 2010 год этрусских текстов.
Размеры таблички — примерно 50x30 см, толщина 2-3 мм. Позднее табличку разбили на 8 кусков (вероятно, с целью последующей переплавки), из которых обнаружено только семь. Потеря одного из фрагментов не считается серьёзной, поскольку он находился в левой нижней части таблички и предположительно содержал только личные имена.
Интерпретация
Предполагается, что табличка представляла собой нотариальный акт, связанный с разделом, продажей или наследованием недвижимости (виноградника, дома и поместья) на территории близ озера Тразимено к востоку от Кортоны.
Помимо 34 ранее известных этрусских слов, текст содержал примерно такое же количество ранее неизвестных слов. Ещё одна интересная особенность — наличие литеры в виде оборотной буквы E наряду с обычной E, что свидетельствует о том, что по крайней мере в данном диалекте фонема E имела два варианта.
Содержание
- Аверс
- 01: et . pɜtruiś . scɜvɜś . ɜliuntś .
- 02: vinac(лат.vinaceus - "винные") . restmc . cenu . tɜnθur . śar .
- 03: cusuθuraś . larisalisvla . pesc . spante . tɜnθur .
- 04: sa . śran . ś arc . clθii . tɜrsna . θui . spanθi . ml
- 05: ɜśieθic . raśnas IIIIC inni . pes . pɜtruś . pav
- 06: ac . trau lac . tiur . tɜn[θ]urs . tɜnθa[ś] . za cina tpr
- 07: iniserac . zal[six] \\ cś . ɜsiś vere cusuθurśum .
- 08: pes . pɜtruśta . scɜv[aś] \\ nu θana tur . lart pɜtr
- 09: uni . arnt . pini . lart . [v]ipi . lusce(лат.lusca - "одноглазый") . laris . salini(лат.salini - "солонка") .
- 10: vɜtnal . lart . vɜlara . larθal'isa . lart vɜlara.
- 11: aulesa . vɜl . pumpu . pruciu . aule cɜl atina . sɜ
- 12: tmnal . arnza . fɜlśni . vɜlθinal . vɜl . luisna
- 13: lusce . vɜl uslna . nufresa . laru . slanzu . larz
- 14: a lartle vɜlaveś arnt . pɜtru . ra ufe(лат.rufus) \\ ɜpru
- 15: ś . ame . vɜlχe . cusu larisal . cleniarc . laris
- 16: cusu . larisalisa larizac clan . larisal . pɜtr
- 17: uni . scɜ[va]ś arntlei . pɜtruś . puia
- 18: cen . zic . ziχuχe . spa-rzɜ-śtiś śazleiś in
- 19: θuχti . cusuθuraś . suθiu . ame . tal suθive
- 20: naś . rat-m . θuχt . ceśu . tlt eltɜi . sianś .
- 21: spa-rzɜ-te . θui . salt zic . fratuce . cusuθuraś .
- 22: larisalisvla . pɜtruśc . scɜvaś . pesś . tarχ ian
- 23: eś \\ cnl . nuθe . mal ec . lart . cucrina . lausisa .
- 24: zilaθ meχ l.raśnal .[la]ris . cɜl atina lau
- 25: sa clanc . arnt luscni [a]rnθal . clanc . larz
- 26: a . lart . turmna . salin[ial(лат.salini - "солонка") . larθ cɜl atina . a
- 27: pnal . cleniarc . vɜlχe[ś][...][papal]
- 28: śerc . vɜlχe . cusu . aule[sa][...]
- 29: aninalc . laris . fuln[folnius][clenia]
- 30: rc . lart . pɜtce . uslnal[...][cucrina]
- 31: inaθur . tɜcsinal . vɜl[...]
- 32: uś . larisc . cus . uslna[l][...]
- Реверс
- 33: aule.salini.(лат.salini - "солонка") . cusual
- 34: zilci . larθal . cusuś . titinal
- 35: larisalc . salini'ś. aulesla . celti nɜitis
- 36: ś . tar sminaśś . spa rz a in θuχt ceśa .
- 37: rat-m . suθiu . suθiusa . vɜlχeś inscribed on an urn. cusuśa
- 38: ulesla . vɜlθuruś . t[.]lniś . vɜlθurusla .
- 39: larθalc . cɜl atina ś . vetnal . larisalc .
- 40: cɜl atina ś . pitlnal
Литература
- Luciano Agostiniani, Francesco Nicosia, 'Tabula Cortonensis'. Studia Archaelogica 105. Roma: «L’Erma» di Bretschneider, 2000.
- Scarano Ussani & Torelli, La Tabula Cortonensis. Un documento giuridico, storico e sociale (Napoli, 2003).
- de Simone, Carlo (2007) 'Alcuni termini chiave della Tabula Cortonensis', Rasenna: Journal of the Center for Etruscan Studies, Vol. 1: Iss. 1, Article 1.
- Atti dell’Incontro di Studio, 22 giugno 2001, CNR (Roma, 2002):
- Benelli, in Atti dell’Incontro di studio, pp. 93-100.
- Maggiani, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 11-15, 65-75.
- Nicosia, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 17-25.
- Bruschetti, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 27-38.
- Peruzzi, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 39-42.
- Roncalli, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 43-52.
- Pandolfini-Angeletti, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 53-64.
- Rix, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 77-86.
- Facchetti, in Atti dell’Incontro di studio, op. cit., pp. 87-99.
- De Simone, Annali della Scuola Normale Superiore di Pisa, 3, 1998, pp. 1-122.
- De Simone, Ocnus, 9-10, 2001-02, pp. 69-114.
- De Simone, Incontri Linguistici, 25, 2002, pp. 77-85.
- Eichner, in The Complete Linguist : A collection of papers in honor of Alexis Manaster Ramer (München, 2001), pp. 141—152.
- Facchetti, Frammenti di diritto privato etrusco, (Firenze, 2000).
- Facchetti, Appunti di morfologia etrusca. Con un’appendice sulla questione delle affinità genetiche dell’etrusco (Firenze, 2002).
- Facchetti, Archivio Glottologico Italiano, 88, 2003, pp. 203—219.
- Facchetti, Lingua Posnaniensis (Poznan, 2005), pp. 59-63.
- Maggiani, Rivista di Archeologia, 25, 2001, pp. 94-114.
- Rix, Incontri linguistici, 23, 2000, pp. 11-31.
- Scarano Ussani & Torelli, La Tabula Cortonensis. Un documento giuridico, storico e sociale (Napoli, 2003).
- Wylin, Studi Etruschi, 65-68, 2002, pp. 215—223.
- Wylin, Archivio Glottologico Italiano, 87, 2002, pp. 88-108.
- Wylin, Etruscan News, 3, 2003, pp. 11-12.
- Zamboni, Ath, 90, 2002, pp. 431—441.
Ссылки
- Curtun (Modern Cortona) Information about the ancient city of Curtun as well as details about this artifact found there
- Tavola di Cortona e Lamine di Pyrgi — traduzione (italiano)
- Images and textual analysis